Παιδιά σε κίνδυνο – πρόληψη και αφύπνιση

Η ΟΑΣΗ, διαπιστώνοντας την σημαντική έλλειψη σε θέματα ενημέρωσης των γονέων και κηδεμόνων, ξεκίνησε την πραγματοποίηση προληπτικών παρεμβάσεων στους χώρους στους οποίους τα παιδιά δραστηριοποιούνται εξωσχολικά, όπως σε αθλητικές δραστηριότητες. Οι ενημερώσεις γίνονται από εξειδικευμένη ομάδα επαγγελματιών, ψυχολόγοι, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί, νομικοί αλλά και γονείς εθελοντές που απευθύνονται όχι μόνο στους γονείς και κηδεμόνες αλλά και στους εκπαιδευτές, προπονητές, δάσκαλους, επιχειρηματίες.

Όλοι μιλάνε γύρω μας για την βία κατά των παιδιών, τον ενδοσχολικό εκφοβισμό (bullying), την εξαφάνιση ανηλίκων, την χρήση διαδικτύου αλλά και την χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών, τι κάνουμε όμως εμείς οι ίδιοι για τα σοβαρά θέματα αυτά;

Η ΟΑΣΗ κάνει το πρώτο βήμα, παρεμβαίνει με απλά και κατανοητά λόγια, με ανθρώπινη φυσική παρουσία σε χώρους που φαίνεται ότι δεν υπάρχει ενημέρωση μέχρι σήμερα από την πολιτεία ή άλλους φορείς, προκειμένου να ενημερώσει, να αφυπνήσει, να προλάβει.

Βασικοί στόχοι των παρεμβάσεων είναι:

  • Ορισμός και μορφές της κακοποίησης και παραμέλησης των παιδιών
  • Επισήμανση βασικών ενδείξεων και ουσιαστική κατανόηση του φαινομένου
  • Σχολική διαρροή και παιδική εργασία
  • Θεραπευτική παρέμβαση
  • Φόβος καταγγελίας
  • Αναφορά κακοποίησης / παραμέλησης

Το τελευταίο μέρος της παρέμβασης αποτελεί μία καινοτόμο διαδραστική μέθοδο εναλλαγής ρόλων των συμμετεχόντων, ώστε να λειτουργήσει ενεργά η παρέμβαση αυτή σε κάθε περίπτωση που πρακτικά υπάρχουν ενδείξεις κακοποίησης και παραμέλησης παιδιών, είτε αφορά τα δικά μας τα παιδιά, είτε παιδιά του κοντινού μας περιβάλλοντος.

Εκπαιδευτικό σεμινάριο εθελοντών

Το Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2018 από ώρες 15:00 έως 18:00 πραγματοποιείται στον χώρο μας (Σουμερλή 39, είσοδος από βιβλιοπωλείο Κυριάκη Έβανς 87) το 2ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο εθελοντών, για τους πραγματικούς εθελοντές μας που επιθυμούν να συμμετέχουν στις δράσεις της ομάδας μας.

Δηλώστε συμμετοχή στο info@gineoasi.gr και γίνετε κι εσείς μέρος μιας διευρυμένης κοινότητας δραστηριοτήτων που έχουν στόχο την αυτοπροστασία των παιδών, την ενημέρωση των γονιών και την αφύπνηση των πολιτών.

Στο σεμινάριο συμμετέχουν επαγγελματίες και ειδικοί του χώρου και οι θεματικές ενότητες αφορούν στην ανάλυση και διερεύνηση του φαινομένου Παιδί σε Κίνδυνο και στις μετέπειτα υποστηρικτικές δράσεις, ώστε μέσα από την διαδραστική αυτή διαδικασία να εκπαιδευτούν οι εθελοντές στις καμπάνιες πρόληψης που οργανώνει και διενεργεί η ΟΑΣΗ στα σχολεία αλλά και στους χώρους εξωσχολικών δραστηριοτήτων των παιδιών.

Στο τέλος κάθε θεματικής ενότητας θα ακολουθεί διάλογος για τον εθελοντισμό και την βιώσιμη ανάπτυξη των εθελοντικών ομάδων.

Η είσοδος είναι ΜΟΝΟ για τους εθελοντές που έχουν συμπληρώσει την σχετική φόρμα και ενδιαφέρονται πραγματικά να γίνουν μέλη μιας δυναμικής ομάδας δράσης!

ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ – ΠΟΣΟΙ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ;

Ο όρος «κακοποίηση» είναι από μόνος του πολύ βαριά φορτισμένος. Κάτι που οι περισσότεροι από εμάς δε γνωρίζουμε, όμως, είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες υφίσταται η παιδική κακοποίηση.

Μπορεί στο μυαλό μας η έννοια αυτή να ισούται με ακραίες καταστάσεις, όμως αυτό δεν ισχύει πάντα.

Η μια όψη του νομίσματος είναι η σωματική/φυσική, σεξουαλική αλλά και η συναισθηματική κακοποίηση.

Η άλλη όψη, την οποία συχνά αμελούμε ή ακόμα χειρότερα αγνοούμε, είναι η παραμέληση ενός παιδιού.

ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΛΥΣΗ:

Σωματική/ φυσική κακοποίηση: οποιαδήποτε ενέργεια από ενήλικα σε παιδί η οποία μπορεί να προκαλέσει σωματική και κατ’ επέκταση συναισθηματική βλάβη και δεν οφείλεται σε ατύχημα. Γίνεται συστηματικά και είναι εμφανής στο σώμα του παιδιού (καψίματα, μελανιές, δαγκωματιές, εκδορές, μώλωπες).

Σεξουαλική κακοποίηση:αποτελεί οποιαδήποτε ενέργεια ενός ενήλικα να ικανοποιηθεί σεξουαλικά μέσω ενός παιδιού. Γίνεται πάντα χωρίς τη συγκατάθεση του παιδιού και έχει διάφορες μορφές όπως θωπεία, βιασμός, σεξουαλική εκμετάλλευση, εξώθηση σε πορνεία, έκθεση γυμνών μερών του σώματος του παιδιού, παραγωγή πορνογραφικού υλικού και έκθεση αυτού με κάθε τρόπο/μέσον.

Συναισθηματική κακοποίηση:είναι η πιο δύσκολα εντοπίσημη κατηγορία παιδικής κακοποίησης. Στο μεγαλύτερο ποσοστό συνυπάρχει με τις άλλες δύο μορφές κακοποίησης, όμως μπορεί να υπάρξει και μόνη της σε πολλές περιπτώσεις. Οτιδήποτε βλάπτει την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού και τραυματίζει την ψυχική του υπόσταση αλλά και τη συναισθηματική του σταθερότητα, αποτελεί συναισθηματική κακοποίηση. Φωνές, ταπείνωση, υποτίμηση, αρνητική κριτική και σύγκριση, απειλές εγκατάλειψης ή ξυλοδαρμού, δημιουργία ενοχών στο παιδί είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά που, όταν γίνονται συστηματικά, μας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Παραμέληση:αποτελεί επίσημο συστατικό της παιδικής κακοποίησης σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Εντοπίζεται σε τραυματισμό (ή και θάνατο) ενός παιδιού λόγω απουσίας/ανευθυνότητας/παραμέλησης από το φροντιστή/γονέα του και κυρίως στην παραμέληση των φυσικών αναγκών του παιδιού όπως: στέρηση επαρκούς σίτισης/καταφυγίου/επίβλεψης/ιατρικής φροντίδας/εκπαίδευσης , ενώ υπάρχει η δυνατότητα παροχής τους και αυτό δεν συμβαίνει.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η κακοποίηση περιλαμβάνει πράξεις και παραλείψεις που μπορεί να βλάψουν σωματικά ή ψυχολογικά ένα παιδί και μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε χώρο ζεί και δραστηριοποιείται το παιδί (σπίτι, σχολείο, εξωσχολικές δραστηριότητες, παιδική κατασκήνωση κλπ).

ΑΣ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΜΕ ΠΟΣΟΣΤΑ…

Μέσω του Κέντρου Στήριξης Παιδιού και Οικογένειας Κρήτης,για το έτος 2016 στηρίχθηκαν 215 οικογένειες με 471 παιδιά.

Τα 118 περιστατικά αφορούσαν παιδιά θύματα βίας, σωματικής και σεξουαλικής, αλλά και παραμέλησης. Τα περισσότερα κρούσματα αφορούν παιδιά 7-12 ετών και το εντυπωσιακό ποσοστό του 92% αναφέρεται στους γονείς ως θύτες.

Τραγικό ποσοστό για τα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης μας έδειξε ότι το 70%-85% θύτης είναι κάποιος που το παιδί γνωρίζει καλά και εμπιστεύεται.

Σε πανελλαδικό επίπεδο, τα παιδιά ως θύματα κακοποίησης για το 2016, ανέρχονται σε 1.400 καταγεγραμμένα περιστατικά.

“Σχεδόν 2 στα 10 παιδιά στην Ελλάδα αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια της ζωής τους”

Έρευνα Ινστιτούτου Υγείας, 2013.

Και το ποσοστό αυτό δεν είναι αντιπροσωπευτικό, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό παιδιών που κακοποιούνται, δεν το αναφέρουν ποτέ….

      1 ΣΤΑ 5 ΠΑΙΔΙΑ, ΕΙΝΑΙ ΛΙΓΟ;;;;

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ:

Αναφερόμενη σε γονείς, εκπαιδευτικούς, φροντιστές αλλά και οποιονδήποτε έχει να κάνει με παιδιά, παρακάτω θα βρείτε κάποιες ενδείξεις, που σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη παιδικής κακοποίησης, σε κάθε περίπτωση όμως η αλλαγή της συμπεριφοράς ενός παιδιού θα πρέπει να μας θορυβήσει.

• Πτώση σχολικών επιδόσεων/συστηματική απουσία από το σχολείο

• Παραπτωματική συμπεριφορά

• Χαμηλή αυτοεκτίμηση/ επιφυλακτικότητα (σαν να περιμένει συνεχώς πως κάτι κακό θα συμβεί)

• Φαίνεται  συνεχώς κουρασμένο

• Δεν έχει φίλους

• Είναι καταθλιπτικό/έχει απουσία ενδιαφέροντος για παιχνίδια, δραστηριότητες ή ακόμα και της σωματικής του υγειινής

• Παρουσιάζει ξαφνικές ή ακραίες αλλαγές στη συμπεριφορά του

• Παρουσιάζει διατροφικές διαταρραχές, διαταρραχές ύπνου ή αγχώδεις διαταρραχές

• Επιζητά έντονα την προσοχή

• Κλέβει ή ζητάει φαγητό από τους συμμαθητές του

• Παρουσιάζει καθυστέρηση στη σωματική  και συναισθηματική του ανάπτυξη

• Παρατηρούμε ανεξήγητα καψίματα, μελανιές, εκδορές, δαγκωματιές (όχι απαραίτητα πρόσφατες)

• Φοβάται όταν ο εκπαιδευτικός επικοινωνεί με τους γονείς

• Αναφέρει τραυματισμό από γονέα ή από άλλον ενήλικα.

• Φοβάται να συναντήσει κάποιους ανθρώπους

• Έρχεται πολύ νωρίς και φεύγει πολύ αργά/ Δεν εκφράζει την επιθυμία ή κλαίει όταν είναι να γυρίσει σπίτι

• Ζωγραφίζει με σκούρα χρώματα, έντονες μουτζούρες, αιχμηρά στοιχεία, απεικονίζει εικόνες εγκατάλειψης/χωρίς λεπτομέρειες/απουσία  χαρακτηριστικών ή ακόμα και σεξουαλικές παραστάσεις

• Έχει ανάρμοστη (σεξουαλική) συμπεριφορά για την ηλικία του

• Παραπονιέται για πόνο ή φαγούρα στις ιδιαίτερες περιοχές του.

ΔΩΣΤΕ ΠΡΟΣΟΧΗ!

Αλλαγές στη συμπεριφορά ενός παιδιού δεν αποτελούν πάντα δείγματα κακοποίησης, είναι όμως πάντα ενδείξεις κάποιας ψυχοπιεστικής κατάστασης που βιώνει το παιδί και πρέπει να διερευνηθεί.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι: τραύμα, πόνος, φόβος, απειλή, αποστροφή ή δημιουργία ενοχής μέσα από το ρόλο κάποιου ενήλικα πάντα, αποτελούν εκδηλώσεις παιδικής κακοποίησης.

Σημαντικότατο σημείο αφού εντοπίσουμε ότι ένα παιδί έχει υποστεί κακοποίηση, είναι η δική μας συμπεριφορά και αντιμετώπιση. Δεν αντιδρούμε ποτέ με φωνές, απέχθεια, αποστροφή, αρνητικά, φορτισμένες λέξεις/εκφράσεις και απότομες γενικά κινήσεις.

Να θυμάστε πάντα ότι ένα παιδί έχει ανάγκη την αποδοχή, την στήριξη, τη βοήθεια, την υπομονή, την κατανόηση και κυρίως την αγάπη μας!

Και όπως λέει και ένα αγαπημένο ρητό:

«Να γελάς πάντα σε ένα παιδί. Εάν δεν το κάνεις, του χαλάς την πεποίθηση πως ο κόσμος είναι καλός!»

Έλενα Καδιανάκη, ψυχολόγος, μέλος της Όασης

             

20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ — ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ;

Στις 20 Νοεμβρίου 1989, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών και κατ’ επέκταση η παγκόσμια κοινότητα, δεσμεύτηκε να προστατεύει τα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες των παιδιών, υιοθετώντας και επισήμως, τη Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού (το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών με παγκόσμια νομικά δεσμευτική ισχύ). Από τότε, η σημερινή μέρα (20η Νοεμβρίου) έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού, μέρα αφιερωμένη στα παιδιά.

Δικαιώματα στην υγεία, την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία, δικαιώματα στην έκφραση γνώμης, στην πληροφόρηση, στην προστασία από διακρίσεις, κακοποίηση και εκμετάλλευση αποτελούν μεταξύ άλλων τα κύρια άρθρα της Σύμβασης. Παρότι η Σύμβαση έχει συνολικά 54 άρθρα, διέπεται από τέσσερις θεμελιώδεις αρχές:

– Μη διάκριση (άρθρο 2): Τα παιδιά δεν πρέπει να επωφελούνται, ούτε να υποφέρουν εξ’ αιτίας φυλής, χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, ή εθνικής, κοινωνικής ή εθνοτικής καταγωγής, ή εξ’ αιτίας οποιασδήποτε πολιτικής ή άλλης θέσης, εξ’ αιτίας της κοινωνικής τους θέσης ή της περιουσίας ή της οικογένειας στην οποία γεννήθηκαν, ή επειδή έχουν κάποια αναπηρία.

– Το Καλύτερο Συμφέρον του Παιδιού (άρθρο 3): Νόμοι και δράσεις που επηρεάζουν παιδιά πρέπει να θέτουν προτεραιότητα στο τι είναι το καλύτερο για εκείνα και να τα ωφελούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

– Επιβίωση, Ανάπτυξη και Προστασία (άρθρο 6): Οι αρχές της χώρας πρέπει να προστατεύουν τα παιδιά και να βοηθούν ώστε να εξασφαλισθεί η ολοκληρωμένη ανάπτυξή τους- φυσική, πνευματική, ηθική και κοινωνική.

– Συμμετοχή (άρθρο 12): Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν τη γνώμη τους για τις αποφάσεις που αφορούν τη ζωή τους και οι απόψεις τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Παρά τα διεθνή κείμενα προστασίας των παιδιών, που σε πολλές χώρες αποτελούν κενό γράμμα, εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να υποφέρουν από τη φτώχεια και να στερούνται της στοιχειώδους σχολικής εκπαίδευσης, φροντίδας, αγάπης και προστασίας. Εκατοντάδες χιλιάδες υφίστανται τις τραγικές συνέπειες συρράξεων και οικονομικού χάους, δεκάδες χιλιάδες ορφανεύουν ή σκοτώνονται σε πολέμους.

Με αφορμή, λοιπόν, την παγκόσμια ημέρα προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού, καλό είναι να υπενθυμίσουμε στον εαυτό μας τι είναι αυτό που εμείς οι ίδιοι μπορούμε να κάνουμε, ως γονείς, ως επαγγελματίες και κυρίως ως άνθρωποι, ώστε να εκπληρώνουμε καθημερινά την υποχρέωση μας να προστατεύουμε τα παιδιά και τα δικαιώματα τους. Για να προστατεύουμε το αυτονόητο. Το αυτονόητο της ανθρώπινης ύπαρξης και ψυχής, το αυτονόητο δικαίωμα στην ελεύθερη σκέψη και έκφραση, στο σεβασμό, στην ισότητα, στην προστασία, στην πληροφόρηση, στην εκπαίδευση, στον ελεύθερο χρόνο, στην υγεία, στη συμμετοχή, στην ανάπτυξη.

Σήμερα το μεσημέρι γίναμε ακούσια μάρτυρες ενός συμβάντος που είχε πρωταγωνιστές αυτά τα παιδιά, τα παιδιά που δεν έχουν δικαιώματα διότι όχι μόνο οι γονείς τους δεν τα φροντίζουν αλλά τα παραμελούν, τα κακοποιούν, τα εκμεταλλεύονται. Αστυνομικοί της Άμεσης Δράσης (ομάδα ΔΙΑΣ) ακινητοποιούν τρία μικρά παιδιά ηλικίας 10-12 ετών, στην Πλατεία Λιονταριών στο Ηράκλειο, τα οποία έχουν «εξαπολύσει» τρεις γυναίκες (μαμάδες, συγγενείς; άγνωστο σε μας) για το μεροκάματο. Πουλάνε χαρτομάντιλα, λαχεία στους περαστικούς και καθήμενους, επαιτώντας παράλληλα για μια μικρή οικονομική βοήθεια. Οι «κυρίες» από απόσταση παρακολουθούν διακριτικά τον αστυνομικό έλεγχο που με δεδομένα τα στοιχεία που συνθέτουν το όλο περιστατικό και που φαίνεται ότι έχει σχέση με καταγγελία για κάτι «πιο σοβαρό», πιθανή απάτη ή κλοπή σε παρακείμενο κατάστημα. Όταν γίνονται αντιληπτές προσπαθούν μάταια να διαφύγουν αλλά εντοπίζονται με την βοήθεια περαστικών και προσάγονται στο σημείο που βρίσκονται και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Γίνεται ο σχετικός έλεγχος και αντιλαμβανόμαστε ότι οι γυναίκες απαλλάσσονται κάθε ευθύνης και αποχωρούν. Οι αστυνομικοί πολύ ευγενικοί με τα παιδιά συνεχίζουν τον διάλογο, προφανώς προσπαθώντας να νουθετήσουν την πιθανή παραβατική συμπεριφορά τους. Την συνέχεια δεν την γνωρίζουμε αλλά ελπίζουμε στο αυτονόητο, την σύλληψη δηλαδή και την παραπομπή των γυναικών που τα εκμεταλλεύονται στον εισαγγελέα! Επιπλέον, το ερώτημα παραμένει: έχουν τα παιδιά αυτά δικαιώματα και ποια; πώς θα σημαδέψει την παιδική αθωότητα αυτό το περιστατικό στην μετέπειτα ζωή τους; και πολλά άλλα ερωτήματα που δεν έχουν παραλήπτη. Μην ξεχνάμε όμως ότι «τα παιδιά και τα λουλούδια, αντανακλούν το είδος της φροντίδας που παίρνουν» (J. Brown, Αμερικανός συγγραφέας) και κάποια στιγμή θα έχουν λόγο σοβαρό να καταθέσουν σε αυτή την κοινωνία για την τεράστια αδικία σε βάρος τους!

Μαρία Σαριδάκη, φιλόλογος, μέλος της Όασης

Ο ΣΥΝΕΠΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ…

Περπατάω στην αγορά του Ηρακλείου, δεν συναντάω κανένα μα κανένα έλεγχο πουθενά, κάτι που συμβαίνει σε όλες τις αγορές του κόσμου σε κεντρικά σημεία και πιστεύω ότι όλα κυλούν ομαλά. 

Ο κόσμος πάνω κάτω αμέριμνος στην καθημερινότητά του. Ξαφνικά όμως διαπιστώνω ότι ένας νέος – σχετικά – πατέρας έχει καθίσει σταυροπόδι και επαιτεί. Στην αγκαλιά του «εγκλωβισμένο» ασφυκτικά ένα παιδάκι. Ο μπαμπάς μιλάει άπταιστα γερμανικά και η κυρία που κοντοστέκεται, τελικά ανταποκρίνεται… βγάζει την τσάντα της και προσφέρει τον οβολό της. 

Απαθανάτισα το περιστατικό παρότι σκέφτηκα ότι δεν είναι ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης. Σκέφτηκα ότι αφού είμαι σε μια εθελοντική οργάνωση που ασχολείται με την παραμέληση και κακοποίηση των παιδιών, θα έπρεπε να λειτουργήσω διαφορετικά. Το παιδί αυτό δεν έχει «φωνή» και η «φωνή» του πρέπει να γίνουμε εμείς, οι μεγάλοι, αφού διαπιστώνουμε ότι ο έχων την επιμέλειά του το εκμεταλλεύεται. Ο χρόνος μου πολύτιμος εκείνη την στιγμή και αποφάσισα να συνεχίσω το δρόμο μου και να πάω στο ραντεβού μου. Αφιέρωσα μόλις 3’’ για την φωτογραφία. 

Απογυμνώνοντας τον εαυτό μου, εκφράζω τη θλίψη μου που δεν αντέδρασα… η πολιτεία απούσα, παντελώς, όμως αυτό δεν είναι δικαιολογία για την απραξία μου. Ευελπιστώ ότι την επόμενη φορά θα σταματήσω και θα πράξω το σωστό. Να ενημερώσω τις αρχές και να επιμείνω να αποδοθεί δικαιοσύνη. Ίσως έτσι να καταλάβει και αυτός ο γονιός την ζημιά που κάνει σε αυτό τον παιδί!! Ίσως κι εγώ να γίνω πιο συνεπής πολίτης…